ÜROLOJİ

Açık Prostatektomi

    Büyümüş prostat adenomlarının alt batın insizyonuyla retropubik veya transvezikal yaklaşımla çıkartılması operasyonudur. Sadece büyük prostatlara yapılmaktadır. 

Transuretral Prostat Rezeksiyonu (TUR-P)

    Endoskopik olarak üretral yoldan prostat dokusunun çıkarılmasıdır. Geç dönem komplikasyonlar ise üretral darlık, mesane boynu kontraktürü, inkonünans,impotans, retrograd ejekülasyondur. 

Lazer Prostatektomi

    Lazer prostatektomi, transüretral olarak lazer enerjisi kullanılarak prostatta koagülasyon nekrozu ve/veya vaporizasyon oluşturulmasıdır. Antikoagülan tedavi alan yada kanama diyatezi olan hastalarda büyük avantaj sağlamaktadır.

Holmium laser, Greenlight

    Gelişen teknoloji ile daha düşük maliyet mümkün olabildiğinde yaygın kullanımı söz konusu değildir.

Avantajları:

  • İşlemin kansız olması ve kanama bozukluğu olanlarda uygulanabilmesi 
  • İmpotans ve inkontinansa yol açmaması
  • Retrograd ejekülasyon oranlarının daha az olması
  • Lokal anestezi altında yapılabilmesi
  • Hastanede kalış süresi ve üretral kataterli kalma süresinin kısa oluşu
  • Aktif hayata dönüşün kısa olması
  • Yaş sınırının olmaması

Infertilite (Kısırlık)

    İnfertilite'nin kaynağı % 50 kadında % 50 erkekte olabiliyor. Erkek infertilitesinin nedenleri arasında varikosel (40) semen volüm problemleri (%12) testiküler yetersizlik (%14) endokrin nedenler (%9) kanal tıkanıklıkları (%7.5) gibi rahatsızlıklar ön sırayı almaktadır. Bu hastalıkların yaptığı spermlerdeki bozukluk üç ayrı şekilde kendini gösteriyor. Ya menide yeterince sperm olmuyor ya spermlerin hareketi az oluyor. Ya da şekil bozuklukları olabiliyor. Bir erkekte bu sorunlardan biri bulunabileceği gibi ikisi yada hepsi bir arada görülebilir. Dünya sağlık örgütünün kabul ettiği rakamlara göre bir erkeğin normal sperm sayısına sahip olduğunu söyleyebilmek için, kendisinden alınan 1 milimetre menide 20 milyon ya da daha fazla sperm bulunması gerekiyor. Ayrıca bu spermlerin en az % 50 sinin ileri doğru hareketli ve en az %50’sinin normal şekilde olması gerekiyor. Erkek infertilitesinin %80'ni bu üç ana nedenden kaynaklanıyor. Bunun dışında önemli neden varikoselde sperm hareketlerini azaltacağından yine infertiliteye yol açıyor.

İnfertil erkeklerde iyi bir anamnez ve fizik muayene önemlidir. Laboratuar değerlendirmelerinde üç muayene önemlidir. Laboratuar değerlendirmelerinde üç günlük cinsel perhizden sonra yapılan spermiogram ve sperm yapımını regüle eden hormon tayinleri (FSH, LH, TESTOSTERON, PROLAKTİN) varikosel yönünden SRDUS (Skrotal Renkli Dopller ultrasnografi) yapılmalıdır.

İlaçla Tedavi

    Subfertil erkeklerin çoğunda fizik muayene ve hormon düzeyleri olmasına rağmen, önemli derecede bozuk semen örnekleri saptanır. Bunlar idiopatik olarak değerlendirilerek ampirik yöntemlerle tedavi edilmektedirler. Bu nedenle ampirik olarak çeşitli ilaç ve hormonların uygulanması ile elde edilen sonuçlar da çoğu kez birbirine uygunluk göstermektedir. İnfertilite nedenleri belli olan hastalarda spesifik tedaviler uygulanmakta ve bunların tedavisinde hem yüksek oranda başarılı sonuçlar alınmakta hemde elde edilen sonuçlar uygunluk göstermektedir.Hastaların ilaç kullanımları (Spermatoksit etki yapan) kontrol edilmeli, fazla kiloların verilmesi sağlanmalı ve ürogenital sistemdeki enfeksiyonlar tedavi edilmelidir.

Cerrahi Tedavi

    Sperm hücrelerinin gelişimini durduran ,değiştiren yada gelişimini tamamlamış sperm hücrelerinin fertilite yeteneğini bozan en önemli faktörden biri varikoseldir. Hastada muayene ve ultrasonla belirgin varikosel saptanmışsa ameliyat önerilir. Ayrıca bazı erkeklerde, spermlerin üretildikleri testislerden, atıldığı kanala kadar bir tıkanıklık olabiliyor. Bu hastalara da ameliyat yapılabiliyor.

Inmemiş Testis

    Eğer testislerden biri veya her ikiside torbada yerleşik durumda değilse, bu durumda değilse bu durum inmemiş testis olarak değerlendirilir. Testisler bazen hormonal yetersizlikler bazen ise anatomik ve fiziksel sorunlar nedeni ile torbaya inmezler. Aslında,doğumda testislerin torbaya inmiş olması gerekir ancak bazen 1 yaşın sonuna kadar da testislerin kendiliğinden torbaya inmesi beklenebilir. Burada önemli olan doğumun olmasından hemen sonra bebeğin ilk muayenesini yapan kişinin testislerin de muayenesini yaparak testislerin yerinde olup olmadığını kontrol etmesidir.

    Anne karnındaki gelişim sırasında aylar içerisine yavaş-aşağıya doğru inmeye başlarlar ve doğuma yakın torbaya inmeleri gerekir.Testisler yukarıdan aşağıya torbaya doğru iniş yolu üzerinde bir yerde kalabilirler. Örneğin:kasıklarda kasığın birleştiği femoral bölgede, torbayla makat arasındaki perineal bölgede penisindip kısmında veya tabanın bir bölümünde her iki testise birlikte rastlanabilir. Bu duruma ektopik testis yani iniş yolu dışında bulunma olarak adlandırılır. Torbalarının ısısı,vücut ısısı olan 36,5-37'den 1.5-2 derece daha serin bir ortamdır. Testislerin doku yapısı bu ısının üstündeki sıcaklıkta örneğin; vücut ısısında yol açabilir ve bu testislerin gelişimi bozulur. Buda ileride çocuk sahibi olmasını egelleyebilir.

TESTİSLERDEN BİRİSİ YUKARIDA DİĞERİ TORBADA İSE ÇOCUK SAHİBİ OLMAYLA İLGİLİ SORUN OLABİLİR.

    Çünkü inmemiş olan testis nedeni ile vücutta bazı oksit maddeler salgılanır ve bu maddeler torbada olan testis üzerinde olumsuzluk yaratarak fonksiyonunu bozabilir. Bu yüzden testisin birinin dahi torbaya inmemiş olması ciddi sorunlara yol açabilir. Bu ciddi sorun sadece çocuk sahibi olmamak değildir. İnmemiş ve vücutta kalmış olan testislerden, gelişme çağında ve sonrasında tümör çıkma olasılığı da vardır. Bu nedenle hayatı tehdit eden hastalıkla karşı karşıya kalınabilinir. Testislerin hormon üreten dokuları ısıdan pek etkilenmezler ve normal hormon üretimi devam eder. Bozulan özellikle sperm üreten hücre ve dokulardır. Bu yüzden inmemiş testis nedeni ile çocuk sahibi olamayan bir erişkin başka bir rahatsızlığı olmadığı sürece cinsel ilişki kurmayla ilgili sorunu yoktur.

Uriner Inkontinans

    Üriner inkontinans istem dışı idrar kaçırma olarak tanımlanır. Üriner inkontinansa yol açan nedenlerin birçoğu tedavi edilebilir. Sonuç olarak göz ardı edilmesi nedeni ile birçok kişi için yaşamı çekilmez kılan idrar kaçırma problemleri aslında uygun tedavi modaliteleri ile çoğunlukla düzeltebilmektedir. Üriner inkontinansın birçok nedeni vardır. Bazı durumlar geçici olarak idrar kaçırılmasına neden olur ve altta yatan sebebin giderilmesi ile hasta sağlığına kavuşur. Diğer bazı sebepler ise daha ciddidir ve inkontinans süreklidir.

Geçici Uriner Inkontinans Nedenleri

  • Kabızlık
  • İdrar yolu enfeksiyonları
  • Kafein,alkol,suni tatlandırıcı ve karbonatlı içeceklerin aşırı miktarda alımı

Kalıcı Uriner Inkontinans Nedenleri

  • Mesaneyi yerinde tutan kasların zayıflığı 
  • Mesane ve sfinkter kasların zayıflığı
  • Mesane kaslarının normalden fazla yahut normalden az çalışması
  • Bazı hormonların özellikle serum östrojen seviyelerinin azalması(örneğin menopoz)
  • Nörolojik hastalıklar(örneğin multiple sclerosis,Parkinson hastalığı)

Inkontinans Tipleri

Urge (aşırı çalışkan mesane) İnkontinans:

    Hasta idrar yapma isteğini geciktirmemektedir. Hasta tipik olarak tuvalete yetişmeye çalışırken idrarının kaçırır, geceleri tuvalet ihtiyacı için kalkar ve gün içerisinde yaklaşık 2 saatte bir tuvalete gitme isteği duyar.

Stres İnkontinans (karın içi basıncını arttıran hareketlerle ilişkili):

    Öksürmek, hapşırmak, ıkınmak, ağır kaldırmak, çoğunlukla kadınlarda görülmesinin nedeni doğumlara, kilo artışı ve yaşlanmaya bağlı olarak pelvik taban kaslarının zayıflamasıdır. Hastalar genellikle geceleri idrarını tutabilir ancak ayağa kalkınca idrar kaçırır.

Taşma İnkontinansı (Nörolojik hastalıkları):

Mesane tamamen boşaltılamamaktadır ve çok sık yada sürekli idrar sızıntısı şeklinde idrar kaçırılmaktadır. İşeme süresi uzundur ve hasta mesanesini boşalttığı hissini yaşamaz ve geceleri sık sık idrar için kalkar.

Mixed tip (stres+urge) İnkontinans:

Fistüle Bağlı İnkontinans:

Sıklıkla cerrahi travma, pelvik kanser, pelvik radyasyon terapisi yada müdahaleli doğumlar sonrasında gelişir ve en sık olarak vajen ile üretra yada mesane arasında fistül oluşur.

Inkontinansin Değerlendirilmesi

    Destek dokular fizik muayene ile tanımlanır.Bunlar dışında basit ve ağrısız yöntemlerle inkontinans tipi belirlenir. Q tip test, Üroflowmetri, mesane görüntülemesi, basit sistometri, idrar tahlili ve ürodinamik yöntemler inkontinansın değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerdir. İnkontinans tanısında en ileri yöntem ürodinamik testlerdir. Bu uygulama ile mesane, üretra ve sfinkterler beraber değerlendirilir. Ağrısız bir uygulamadır. Ürodinami ile idrar kaçırma şekli ve tipi nedene yönelik olarak ayırt edilir. Ürodinamik test sonuçları,seçilecek tedavi şeklinin tıbbi yada cerrahi olması konusunda yol gösterici olmaktadır.

Inkontinansın Tedavisi

    Tedavi şeklinin belirlenmesinde hangi tip idrar kaçırma olduğuna karar vermek çok önemlidir. Tanıyı koymak bazen bir muayene süresinde olabilmekte,bazen bir muayene süresinde olabilmekte,bazen ürodinami gibi özel cihazları kullanmak gerekmektedir. Kaçış tipine karar verdikten sonra tedavi basamakların başında öncelikle hastaya KEGEL egzersizi denilen, idrar yollarını istemli olarak kasıp bırakmaya dayanan egzersizler öğretiliyor. Böylece bu bölgedeki kasların güçlendirilmesi sağlanıyor. Yine bazı hastalarımızda özellikle Urge idrar kaçırma ilaç tedavisi ve hormonlar kullanabilmektedir. Cerrahi tedaviye uygun olan hastalarda başarı şansını arttırmak içinde egzersizler,diyet değişiklikleri, kilo verdirmek gibi önerilerde bulunulmaktadır. Stres idrar kaçırma tipinde genellikle cerrahi tedavi gerekmektedir. Günümüzde lokal anestezi altında bile çok basit ve çok kısa süre uygulanabilen, oldukça etkili taburcu olma ve iyileşme dönemi çok daha kısa yeni metotlar geliştirilmiştir.


Op.Dr. H. Sebati ERDİL

Op.Dr. H. Sebati ERDİL